ئجازه‌تنامه‌ و كه‌ساتیێن علمی



É ئه‌نصاری، شێخ مورته‌ضا  (١٢١٤ - ١٢٨١ ھ ق) ب نازناڤێ «خاته‌مول فوقه‌ھاء وه‌ل موجته‌ھد‌ین» ژ نه‌ویێن جابر بن عبد‌ الله‌ الأنصاری یێ صه‌حابی یێ پێغه‌مبه‌ر (سه‌لامێن خود‌ێ لێ بن). جه‌نابێ وی یێكی ژ سه‌راترینێ علمێ ئوصووله‌ كو ته‌حه‌ووله‌ك مه‌زن ل ڤی علمی د‌ا چێكر. ھێجا ژی رامان و به‌رھه‌مێن وی حه‌تا ب ئیروو مژارا قالێ و جھێ به‌حس و لێكوولینێ یه‌ كو فه‌قیھ و زانایێن فقھێ گه‌له‌ك ئه‌ھه‌میه‌تێ د‌د‌نێ كو شه‌رح و شورووحێن زه‌حفی سه‌ر به‌رھه‌مێن جه‌نابێ وی نڤیسینه‌. ھنه‌ك ژ سه‌ید‌ایێن وی ئه‌ڤن: شێخ موسا كاشفول غطاء، شێخ عه‌لی كاشفول غطاء، مه‌لا ئه‌حمه‌د‌ێ نه‌راقی و سه‌یید‌ موحه‌ممه‌د‌ موجاھد‌. ژ مه‌جلسا د‌ه‌رسێ وی فه‌قیھێن گه‌له‌ك مه‌زن په‌روه‌رد‌ه‌ بوونه‌ كو ئاخووند‌ێ خوراسانی، میرزایێ شیرازی و میرزا موحه‌ممه‌د‌ حه‌سه‌نێ ئاشتیانی یێك ژ وا نه‌. ژ موھمترینێ به‌رھه‌مێن وی، ره‌سائل، مه‌كاسب و طه‌ھاره‌ته‌.

Ð ب

É  بھایی، شێخ به‌ھائود‌د‌ین موحه‌ممه‌د‌ بن حوسه‌ینێ عاملی، مه‌شھوور ب «شێخ بھایی» (٩٥٣ – ١٠٣٠ ھ ق)؛ ل وه‌ختێ خوه‌ د‌ا د‌ زانین و فونوونێن موخته‌لف د‌ا سه‌ید‌ایه‌ك مه‌زن و بێ ئه‌مسال بوویه‌. ھه‌ما ل وه‌ختێ خوه‌ د‌ا ب نازناڤێ شێخول ئسلامێ ئصفه‌ھانێ مه‌شھوور بوو. صه‌د‌رول موتئه‌للھین، مه‌لا موحه‌ممه‌د‌ ته‌قی یێ مه‌جلسی، موحه‌ققێ سه‌بزواری و فاضل جه‌واد ژ شاگرد‌ێن وی بوونه‌. ئه‌وی گه‌له‌ك به‌رھه‌م و كتێب د‌ بابه‌تێن جوور ب جوور نڤیسینه‌ كو ھنه‌ك ژ وان ئه‌ڤن: جامعێ عه‌بباسی و حاشیه‌ سه‌ر قه‌واعد‌ێ شه‌ھید‌، د‌ بابه‌تێ فقھێ د‌ا؛ اسطرلاب و ته‌شریحول ئه‌فلاك، د‌ بابه‌تێ ھه‌یئه‌تێ د‌ا؛ مه‌شرقوش شه‌مسه‌ین، حه‌بلول مه‌تین، شه‌رحا د‌وعا یا صه‌باح، شه‌رحا ئه‌ربه‌عین حه‌د‌یس، د‌ بابه‌تێ حه‌د‌یس و د‌وعایێ د‌ا، ئه‌لفه‌وائد‌وص صه‌مه‌د‌ییه‌ و ئه‌سرارول به‌لاغه‌، د‌ بابه‌تێ ئه‌د‌ه‌بیاتێ د‌ا.

É به‌حرانی، یووسف بن ئه‌حمه‌د‌ بن ئبراھیم  (١١٨٦- ١١٠٧ ھ ق) فه‌قیھێ مه‌زن ژ بنه‌مالا ئالێ عوصفوور، سه‌رووكاتیا بیست ساله‌یا حه‌وزێ علمی یێ كه‌ربه‌لایێ ب ھێڤیا ویڤه‌ بوویه‌. یێن وه‌ك: میرزایێ قوممی، سه‌ید‌ مه‌ھد‌ی یێ به‌حرول عولووم، موللا موحه‌‌ممه‌د‌ مه‌ھد‌ی یێ نه‌راقی د‌ه‌رس ژ وی ھلد‌انه‌. حه‌د‌ائق كو ژ كتێبێن ئستد‌لالی یێن فقھێ تێ حه‌سابێ ژ ئه‌سه‌رێن وی یێن گرنگه‌.

É به‌حرول عولووم، سه‌یید‌ مه‌ھد‌ی طه‌باطه‌بایی یێ بورووجرد‌ی (١١٥٤ - ١٢١٢ ھ ق) مه‌شھوور ب «به‌حرول عولووم» یێك ژ فه‌قیھێن مه‌زن و عارفێن كاملێ خوه‌ی كه‌رامات بوو كو بال خاص و عام ڤه‌ گه‌له‌ك بقه‌د‌ر و قیمه‌ت بوو. ئه‌و ژ وان كێم كه‌سان بوو كو ل د‌ه‌مێ غه‌یبه‌تا د‌رێژا ئمام مه‌ھد‌ی (سه‌لام ل سه‌ر بن) چه‌ند‌ جاران د‌گه‌ل وی حه‌زره‌تی مولاقات كریه‌. سه‌یید‌ به‌حرول عولووم ھه‌م د‌ بابه‌تێ علمی ھه‌م ژی ئجتماعی و جڤاكی د‌ا خوه‌ی قه‌د‌ر بوو؛ كو گه‌له‌ك ژ فه‌قیھێن مه‌زن وه‌ك: شێخ جعفر كاشفول غطاء، سه‌یید‌ موحه‌ممه‌د‌ جه‌واد‌ێ عاملی، شێخ موحه‌ممه‌د‌ ته‌قی یێ ئصفه‌ھانی، مه‌لا ئه‌حمه‌د‌ێ نه‌راقی، ئه‌بوو عه‌لی یێ حائری و شێخ ئه‌سه‌د‌وللاھێ ته‌سه‌تتوری په‌روه‌رد‌ه‌ كرن. مه‌شھوورترینێ به‌رھه‌مێن وی: مه‌صابیح، ئه‌د‌د‌ورره‌ ئه‌ننه‌جه‌فییه‌، د‌ بابه‌تێ فقھ؛ و ھه‌ر وھا كتێبا «رجال»ن.

É بھبه‌ھانی، موحه‌ممه‌د‌ باقر بن موحه‌ممه‌د‌ێ ئه‌كمه‌ل  (١١١٦ یان ١١١٧ - ١٢٠٨ ھ ق) مه‌شھوور ب «وه‌حید‌» و «ئوستاد‌ێ كول» و «ئاغا»، فه‌قیھ، ئوصوولی و رجالیه‌ك بناڤ و د‌ه‌نگ بوو. ئه‌وی باژارێ كه‌ربه‌لایێ ژ كار و بارێ خوه‌ ره‌ مه‌ركه‌ز ھلبژارت و پێ ته‌ربیه‌تا گه‌له‌ك شاگرد‌ان و رێك خستنا مه‌جلسێن به‌حس و مونازره‌، كاری حاكمیه‌تا ئه‌خباریان ل سه‌ر فقھێ ژ حالێ راكێ. ژ مشھوورترینێ شاگرد‌ێن وی نه‌: سه‌یید‌ مه‌ھد‌یێ به‌حرول عولووم، شێج جه‌عفه‌رێ كاشفول غطاء، میرزایێ قومی (خوه‌یێ كتێبا قه‌وانین)، مه‌لا ئه‌حمه‌د‌ێ نه‌راقی، سه‌یید‌ عه‌لی یێ طه‌باطه‌بایی (خوه‌یێ كتێبا ریاض)، سه‌ید‌ مه‌ھد‌یێ شه‌ھرستانی، سه‌ید موحه‌ممه‌د‌ باقرێ شفتی و سه‌ید‌ جه‌واد‌ێ عاملی (خوه‌یێ كتێبا مفتاحول كرامه‌). مه‌لا موحه‌ممه‌د‌ێ ئه‌كمه‌ل، بابێ موحه‌ممه‌د‌ باقرێ بھبه‌ھانی، د‌ علم و ته‌قوایێ بناڤ و د‌ه‌نگ و یێك ژ ئجازه‌تا روایه‌ت وه‌رگرتیان بوو.

Ð ت

É ته‌به‌رسی، ئه‌بو عه‌لی فه‌زل بن حه‌سه‌ن  (٤٧٢ - ٥٤٨ ھ ق) موفه‌سسر و فه‌قیھێ سه‌د‌ێ شه‌شێ ھجری. ژ شێخ ئه‌بوو عه‌لی یێ كورێ شێخێ تووسی روایه‌ت نه‌قل كرنه‌.بره‌ك ژ مه‌زنێن زانستێ ژ د‌ه‌رسا وی به‌ھره‌ برنه‌ وه‌ك: حه‌سه‌ن ئه‌بوو نه‌صر خوه‌یێ مه‌كارمول ئه‌خلاقێ و ئبن شه‌ھاشووب و شێخ مونته‌جه‌بود‌د‌ین خوه‌یێ فھرستێ و قوتبێ راوه‌ند‌ی و.. چه‌ند‌ ته‌فسیرھه‌نه‌ كو مه‌شھوورترینێ وان مه‌جمه‌عول به‌یانه‌. ته‌فسیرا جامعول جه‌وامع، ئه‌علامول وه‌را و تاجول مه‌والید‌ ژ ئه‌سه‌رێن وی یێن نڤیساند‌ی نه‌.

É ته‌به‌رسی، ئه‌حمه‌د‌ بن عه‌لی بن ئه‌بی تالب  ژ فه‌قیھ و موحه‌د‌د‌س و تاریخنڤیسێ سه‌د‌ێ شه‌شێ و د‌ه‌سپێكا سه‌د‌ێ حه‌فتێ یه‌. د‌ ٦٢٠ ێ ھ ق د‌ا وه‌فات كریه‌. مه‌فاخر ئه‌تتالبییه‌، تاریخا ئمامان، ئحتجاج و.. ژ ئه‌سه‌رێن وی نه‌.

É ته‌به‌ری، عماد‌ود‌د‌ین ئه‌بوو جه‌فعه‌ر موحه‌ممه‌د‌ بن ئه‌بی ئه‌لقاسم كورێ ئه‌بولقاسم عه‌لی بن موحه‌ممه‌د‌ێ ئامولی. كتێبێن بشاره‌تول موصطه‌فا لشیعه‌تل مورته‌ضا، ئه‌لفه‌ره‌ج فی الئه‌وقات و شه‌رح مه‌سائل ئه‌ززه‌ریعه‌، ژ به‌رھه‌مێن وی نه‌.



back 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 next